Het digitaal schoolbord, een verrijking voor het onderwijs?

'Het digitaal schoolbord, een verrijking voor het onderwijs?' is de titel van het afstudeeronderzoek (scriptie) PABO van David Stranders.

In het voorwoord van zijn scriptie schrijft David

"Deze scriptie vormt de afsluiting van een interessante, leerzame en ook intensieve studie naar een relatief nieuw leermiddel: het digitaal schoolbord. Hoewel ooit ontwikkeld als presentatietool voor kantooromgevingen is het gebruik van deze technologie in het onderwijs de laatste jaren enorm gegroeid. Als aankomend leerkracht en fervent computergebruiker volg ik deze ontwikkeling met grote interesse en het leek mij daarom een geschikt onderwerp voor mijn afstudeeronderzoek."

In dit 71 pagina's tellende onderzoek heeft David een antwoord gegeven op de centrale onderzoeksvraag: hoe kan het digitaal schoolbord worden ingezet ter ondersteuning en verbetering van het leerproces van de leerling?
Het onderzoekt beschrijft o.a. de mogelijkheden van het digibord, de didactische en pedagogische veranderingen in de onderwijspraktijk, een ontwikkelingsmodel voor de leerkracht en verschillende aandachtspunten voor succesvol gebruik.

Hier volgt een verkorte weergave van zijn conclusie

"Uit het onderzoek blijkt dat het digibord op verschillende manieren aansluit op belangrijke aspecten van het leerproces van leerlingen en er derhalve potentieel invloed op kan uitoefenen. Of en de mate waarin dit gebeurt is afhankelijk van de wijze waarop het digitaal schoolbord door de leerkracht en leerlingen wordt gebruikt.
De beschreven positieve effecten ten aanzien van het leerproces kunnen m.b.v. het digitaal schoolbord teweeggebracht worden, maar dat vraagt van de leerkracht een doelbewuste inzet van het digibord waarbij hij technische en pedagogische vaardigheden combineert met vakinhoudelijke kennis en inzicht in het verloop van leerprocessen. Zulk bordgebruik wordt steeds meer zichtbaar naarmate de leerkracht zich van beginnende gebruiker ontwikkelt tot samenwerkende gebruiker. Dit kan uiteindelijk uitmonden in nieuwe leerscenario’s waarbij leerlingen in staat zijn om m.b.v. het digibord zowel gezamenlijk als zelfstandig kennis te construeren en waarbij de leerkracht optreedt als facilitator en coach.
Naast de inzet en veranderingsbereidheid van de leerkracht is dit ontwikkelingsproces ook afhankelijk van externe factoren als voldoende training en begeleiding en de beschikking over voldoende praktische voorzieningen. Maar wanneer er in al deze factoren wordt geïnvesteerd heeft het digitaal schoolbord de potentie om bestaand onderwijs te veranderen tot nieuwe vormen die worden gekenmerkt door interactiviteit en samenwerkend leren."

David geeft op grond van zijn onderzoek enkele aanbevelingen voor vervolgonderzoek. Zo zou volgens hem onderzocht kunnen worden hoe de leerkracht kan worden geholpen bij de integratie van het digibord in zijn bestaande onderwijsvorm. Hij wijst o.a. op extra training op het gebied van computervaardigheden en training ten aanzien van didactische en pedagogische inzichten en vaardigheden waarmee het digibord vernieuwend kan worden ingezet.

Tot slot stelt David

"De technologie van het digitaal schoolbord staat nog in zijn kinderschoenen en zal zich net als alle andere ICT-toepassingen in de nabije toekomst razendsnel verder ontwikkelen. Dit leidt ongetwijfeld tot nieuwe mogelijkheden om het onderwijs verder te vernieuwen en te verbeteren. Er ligt voor scholen en leerkrachten daarmee een uitdaging om steeds te zoeken hoe ICT niet als doel in zichzelf maar als middel ten dienste van het
onderwijs kan worden ingezet. De leerkracht blijft als regisseur van het onderwijsproces altijd de belangrijkste rol vervullen, maar met het digitaal schoolbord heeft hij wel een geweldig hulpmiddel in handen waarmee hij dit proces leuker, interessanter en makkelijker kan maken."

Ik heb deze scriptie met grote belangstelling gelezen en heb er het nodige van geleerd. Ik ben zelf nog niet zolang een digitaal-schoolbord-gebruiker en ken en weet nog niet alle ins-en-outs van het digibord. Ik leer elke dag weer wat nieuws en eigenlijk alleen door dingen uit te proberen en ontdek daarbij voortdurend nieuwe mogelijkheden. In ieder geval heeft deze scriptie mijn kennis weer vergroot!
Misschien moet er wel een soort 'tool' komen waarbij je je vaardigheden t.b.v. het werken met het digitale bord kunt meten. Vergelijk de PABO-tool en de ICT-Assessmenttool van Kennisnet.

Voor wie de scriptie van David wil lezen: je kunt hem hier downloaden.

Je kunt de scriptie ook hier lezen (via Scribd.com):

Het Digitaal Schoolbord - David Stranders - Upload a doc

Read this doc on Scribd: Het Digitaal Schoolbord - David Stranders

Comments

[Geplaatst door: Maaike]

Volgens mij is er nu zo'n tool te gebruiken. Zie kennisnet: De kijkwijzer digitale schoolborden.

[Geplaatst door: Peter te Riele]

Ik blijf me verbazen over het grote enthousiasme rond het digitale schoolbord. Ongelooflijk hoeveel digitale schoolborden de scholen wordt binnen gedragen. Er zijn een heleboel nadelen aan zo'n bord. Toch lees ik deze maar weinig terug.
Ik zou scholen op dit moment een digitaal schoolbord aanraden (maar wel een beamer met laptop adviseren waardoor internet in je klas gehaald kan worden). Niet alleen is dat veel goedkoper, maar je bent ook veel flexibeler.

Peter te Riele
schoolbegeleider

[Geplaatst door: André]

@ Peter
Iedere digitale schoolbord is toch aangesloten op een pc en heeft een beamer, want anders kun je er niets op doen, zien en vertonen. Internet kun je er toch ook op binnen halen (via de pc) en dan tonen op je digibord. Ik begrijp derhalve jouw opmerking niet helemaal...

Groet, André

[Geplaatst door: Peter te Riele]

Dag Andre en anderen,

Wat ik bedoel is dat je bijna alles met beamer en laptop zonder digibord kunt doen wat ook mogelijk is met. Alleen de aansturing is anders. Een beamer is slechts nog geen 400 Euro en een goed digibord al gauw het 10-voudige. Met een beamer zonder digibord ben je veel flexibeler.
Het gevaar van zo'n groot digibord in je klas is groot. Het werkt klassikale werkwijze sterk in de hand. Als je in de kleine kring ermee gaat werken, leidt het de anderen al gauw af.
Bovendien komt er binnen een paar jaar een nieuwe generatie borden waardoor je opnieuw grote investeringen zult moeten doen.

Ik lees en hoor veel over de mooie kanten en dat is goed. Maar de gevaarlijke negatieve kanten worden niet of nauwelijks gezien en belicht.

Peter

[Geplaatst door: Jaap]

Peter, ga je eens verdiepen in de digitale schoolborden,kijk eb vergelijk de prijzen, want die zijn zeker niet het bedrag waaraan jij denkt. Een wereld zal voor je opengaan en je enthousiast maken over wat dit het onderwijs als extra te bieden heeft.

[Geplaatst door: Peter te Riele]

Beste Jaap,
Op welke prijs kom jij uit? Ik heb me wel degelijk verdiept. Maar een goed bord met alle randapparatuur, afschrijvingen, trainingen, kwetsbaarheid, opstapjes, toeters en bellen. Dat loopt aardig in de papieren. Bovendien is zo'n bord in korte tijd aan vervanging toe.
Zo'n bord heeft veel te bieden, maar levert ook veel gevaar op. De meerwaarde die zo geroemd wordt, zie ik (nog) niet zo t.o.v. een laptop en beamer. Kortom: kom met steekhoudende cijfers of suggesties waarom een digitaal schoolbord een wereld laat open gaan.

Peter te Riele